Pluggen of broed: wat gebruik je waarvoor?

Twee producten in onze winkel lijken op het eerste gezicht hetzelfde te doen: pluggen en los broed. Allebei zitten ze vol levend mycelium, allebei zijn ze bedoeld om zelf paddenstoelen mee op te kweken. Toch koop je ze voor totaal verschillende projecten, en wie het verkeerde kiest, wacht maanden op niets.

Het korte antwoord: ga je een boomstam, stronk of dik stuk hout enten, dan wil je pluggen. Ga je binnen of op het balkon kweken, op stro, koffiedik of in een emmer, dan wil je los broed. Hieronder staat waarom, en waar de grensgevallen zitten.

Wat zijn pluggen precies?

Een plug is een hardhouten deuveltje van 8 millimeter dik en 35 millimeter lang, volledig doorgroeid met mycelium van een soort. Je boort gaten in een verse stam, tikt de pluggen erin en dekt ze af met de meegeleverde was. Daarna doet het mycelium het werk: het groeit vanuit tientallen punten tegelijk het hout in.

De kracht van een plug zit in het hout zelf. Het mycelium leeft er al op houtvezels, dus de overstap naar jouw stam is klein. Pluggen zijn daardoor taai: ze overleven transport, een paar weken koelkast en een onhandige middag klussen zonder morren.

En wat is los broed dan?

Los broed is mycelium op een dragermateriaal, bij ons in zakjes van 80 gram. Het is bedoeld om door een voedzaam substraat te mengen: gepasteuriseerd stro, verse koffiedik, zaagsel of een mix daarvan, meestal in een emmer, bak of kweekzak. Doordat je het broed verdeelt door het hele substraat, is de kolonisatie veel sneller dan bij een stam. Reken bij een oesterzwam op weken in plaats van maanden.

De keerzijde: los substraat is kwetsbaarder. Het moet schoon werken, de vochtigheid luistert nauwer en een emmer stro is sneller besmet dan een massieve beukenstam. Sneller resultaat betekent ook meer momenten waarop het mis kan gaan.

Het verschil in een oogopslag

Waarom werkt broed niet goed in een stam?

Het kan wel, met speciaal gereedschap: er bestaan entbuizen waarmee je zaagselbroed in geboorde gaten stopt. Professionele shiitakekwekers werken zo. Maar zonder dat gereedschap krijg je het broed niet diep en beschermd genoeg in het hout. Het droogt uit in het boorgat of wordt door vogels en slakken opgeruimd voordat het kan aanslaan. Voor een losse stam in de tuin is een plug simpelweg het betere gereedschap: hij is zelf van hout, past precies en zit veilig achter een laagje was.

En pluggen in een emmer stro?

Andersom geldt hetzelfde. Een plug geeft zijn mycelium maar langzaam af aan los materiaal, want hij is gebouwd om in massief hout te groeien. Tegen de tijd dat een handvol pluggen een emmer stro door heeft, was het broed er drie keer geweest. Het werkt uiteindelijk wel, het is alleen zonde van je tijd en je pluggen.

Wat als je allebei wilt?

Veel van onze klanten doen precies dat: in februari of maart een paar stammen enten met pluggen voor de lange termijn, en tussendoor een emmer of kweekzak met broed voor de snelle oogst. De stam is je spaarrekening, de emmer je zakgeld. Wil je eerst zien of het kweken je ligt, begin dan met een kweekset: daar is het substraat al doorgroeid en hoef je alleen nog te oogsten.

Twijfel je voor jouw situatie? Mail ons wat je voor ogen hebt (tuin of balkon, binnen of buiten, geduld of haast) en we zeggen eerlijk welke vorm daarbij past. Soms is dat het goedkoopste product, dat vinden we prima.