Gratis stammen vinden: gemeentesnoei, boomverzorgers en de storm van gisteren

De vraag "waar haal ik een stam vandaan" komt in januari vaker binnen dan welke vraag over pluggen ook. Het antwoord is prettig: vers loofhout is in deze maanden gratis en overal, zolang je het ziet als je erlangs loopt. Dit zijn de zes plekken waar wij en onze klanten het vandaan halen, van makkelijk naar iets meer moeite.

1. De gemeentesnoei in je eigen straat

Gemeenten snoeien en kappen tussen november en maart, en het hout gaat in versnipperaars of naar de composteerder. De mannen en vrouwen met de zaag vinden het meestal prima als je een paar stammetjes meeneemt, en zeker als je het vriendelijk vraagt en zelf sjouwt. Let op de houtsoort: langs straten staan veel linde, plataan en es, en van die drie is es de beste voor oesterzwam. Linde en plataan werken ook, maar zijn minder voorspelbaar.

2. Boomverzorgers en hoveniers

Een boomverzorger betaalt om zijn hout kwijt te raken. Wie hem vraagt of er de komende weken een beuk, eik of berk aan de beurt is, en aanbiedt zelf de stukken van een meter op te halen, krijgt bijna altijd ja. Het beste is een vaste afspraak: laat je nummer achter en vraag om een berichtje als er iets goeds ligt. Zo krijg je precies het hout dat je zoekt in plaats van wat er toevallig is.

3. De storm van gisteren

Na elke winterstorm liggen er in parken, bossen en langs wegen omgewaaide of afgebroken bomen. De week erna wordt alles opgeruimd, en dat is jouw venster. Vraag bij de beheerder (gemeente, Staatsbosbeheer, landgoed) of je stukken mag zagen of meenemen; zomaar hout uit een bos halen mag niet en dat willen we ook niet. Stormhout heeft één nadeel: het kan al een tijdje dood zijn geweest voordat het viel. Kijk naar de kopse kant: strak en licht van kleur is goed, verkleurd of zacht betekent dat er al andere bewoners zijn.

4. Marktplaats, buurtapps en de lokale weggeefhoek

Zoek op "brandhout", "stamhout" of "boom gekapt". Mensen die een boom uit de tuin hebben laten halen bieden regelmatig het hout gratis aan, zolang je het snel komt halen. Vraag altijd wanneer de boom gezaagd is. Voor enten wil je hout van hooguit zes weken oud, en "vorig jaar herfst" is dus alleen nog goed als brandhout.

5. Je eigen tuin en die van de buren

Elke tuinboom die gesnoeid wordt levert kandidaten op: een dikke tak van een appel- of kersenboom, een els langs de sloot, een wilg die geknot wordt. Knotwilgen zijn een geval apart: die leveren elke drie tot vier jaar bij het knotten een stapel armdikke takken op die precies de goede maat hebben voor fluweelpootje en oesterzwam. Kijk bij de buren rond, en bied een deel van de oogst aan als ruilmiddel. Dat werkt.

6. Houthandel en zagerij

Wie geen zin heeft om te zoeken, belt een lokale zagerij of houthandel en vraagt naar vers loofhout in stamvorm, ongedroogd. Dat kost iets, maar je kiest precies je soort, maat en versheid. Voor wie shiitake op eik wil en geen eik in de buurt heeft, is dit de zekere route.

Wat laat je liggen?

Naaldhout (altijd), hout dat al maanden ligt, hout met loszittende schors of zwarte strepen op de kopse kant, en alles wat behandeld of geverfd is. Ook stammen die vlak langs een drukke weg stonden en jarenlang uitlaatgassen hebben gevangen zijn niet ideaal, al is het meer een kwestie van voorkeur dan van gevaar. En haal nooit zonder toestemming hout uit natuurgebied: daar is dood hout bewust achtergelaten voor de zwammen die er al wonen.

En dan?

Zaag op lengte, leg de stammen in de schaduw met een zeil er losjes over tegen het uitdrogen, en ent binnen twee tot zes weken. Hoeveel pluggen je per stam nodig hebt, staat in onze rekenhulp, en waarom februari en maart daarvoor de beste maanden zijn, in dit stuk. Twijfel je over een stam? Foto van de kopse kant naar ons, dan zeggen we of hij goed is.