Waarom februari en maart de beste maanden zijn om stammen te enten

Begin februari begint voor ons het drukste deel van het jaar. Niet omdat er dan iets te oogsten valt, maar omdat de komende weken bepalen hoe alle stammen van dit jaar erbij komen te staan. De vraag die ons het vaakst gesteld wordt is dan ook: wanneer kan ik mijn stam enten?

Het korte antwoord: in februari of maart, op hout dat twee tot zes weken eerder gekapt is. Dat is geen traditie of gewoonte, er zitten drie harde redenen achter. Die leg ik hieronder uit, net als wat je kunt doen als je te laat bent.

Waarom is winterhout beter voor paddenstoelen?

Een loofboom haalt in de herfst zijn suikers uit de bladeren terug en slaat ze op in stam en takken. Een boom die tussen november en februari gekapt wordt, zit daardoor boordevol opgeslagen voedsel. Precies dat voedsel heeft je mycelium nodig om het hout te koloniseren.

Kap je dezelfde boom in juni, dan zit een flink deel van die energie in het blad en in de sapstroom. Het hout is natter, armer en bederfelijker. Het kan nog steeds werken, maar je geeft je paddenstoel een achterstand die hij niet meer inhaalt.

Vers hout heeft nog geen bewoners

De tweede reden is concurrentie. Dood hout blijft in de natuur nooit lang leeg: sporen van inktzwammen, korstzwammen en schimmels waar je nog nooit van gehoord hebt, zweven het hele jaar door de lucht. In de winter en het vroege voorjaar is die sporendruk het laagst.

Ent je in februari of maart, dan krijgt jouw soort een stam die nog vrijwel schoon is, en een paar maanden voorsprong voordat de concurrentie goed op gang komt. Dat is de hele wedstrijd: de soort die het hout als eerste bezet, houdt het meestal ook.

Hoe lang mag hout liggen voordat je ent?

Twee tot vier weken na het kappen is ideaal, zes weken kan nog net. Direct na de kap zit het hout nog vol natuurlijke afweer, dat mag even wegzakken. Wacht je maanden, dan is het hout te droog geworden en zijn de eerste wilde schimmels je voor.

Twijfel je over een stam die al een tijd in de tuin ligt? Kijk naar de kopse kanten. Zie je daar al kleurverschil, zwarte strepen of pluizige plekken, dan is de stam bezet en kun je er beter brandhout van maken.

Kan enten ook nog in april of mei?

Het kan, en het mislukt ook niet meteen. Maar elke week later betekent minder groeitijd voor de winter. Een stam die in maart geënt is, kan in oktober al grotendeels doorgroeid zijn. Een stam van eind mei komt half doorgroeid de winter in en is daardoor kwetsbaarder voor vorst en uitdroging.

Ben je laat, kies dan een snelle soort. De gewone oesterzwam is de sprinter onder de houtzwammen en vergeeft veel. Shiitake is trager en preciezer, die verdient echt een vroege start.

En in het najaar?

Najaarsenten wordt wel gedaan, maar wij raden het af voor beginners. Het mycelium heeft dan hooguit een paar weken om aan te slaan voordat de bodemtemperatuur wegzakt, en een halfbezette stam is in de winter een uitnodiging voor alles wat ook graag in dood hout woont. Bewaar je pluggen liever koel tot februari, dat kunnen ze prima hebben.

Zo ziet het entseizoen er praktisch uit

Zo plannen wij het zelf, en zo werkt het ook in een gewone tuin:

• November tot januari: hout regelen. Vraag bij snoeiwerk in de buurt, een boomverzorger of de gemeente om verse stammen van beuk, eik, berk, els of populier.
• Februari en maart: gaten boren (8 tot 10 mm), pluggen erin, afdekken met de bijgeleverde was.
• April tot oktober: stam in de schaduw leggen en vochtig houden bij lange droogte. Verder niets doen.
• Volgend jaar: afhankelijk van soort en dikte van de stam verschijnen de eerste paddenstoelen na 6 tot 18 maanden.

Bij elke bestelling pluggen leveren we een handleiding mee met de boorafstanden en de wax-methode stap voor stap. Vragen over je eigen stam? Stuur gerust een berichtje, daar zijn we kwekerij voor.