Handleiding: Eikhaas (Maitake) Kweekset
Introductie
De Eikhaas (Grifola frondosa), ook bekend als Maitake, is een eetbare paddenstoel met een aardse smaak en medicinale eigenschappen. Met deze handleiding van Samzwam kweek je deze soort zelf. Houd er rekening mee dat dit een traag groeiende paddenstoel is die de nodige tijd en geduld vraagt.
Benodigdheden
Afhankelijk van de gekozen methode heb je het volgende nodig:
- Een schone ondergrond of tafel.
- Een bord en een schone doek (bijvoorbeeld een vaatdoek of theedoek) ÓF een kweekinstallatie met gereguleerde luchtvochtigheid.
- Water.
- Een scherp, schoon mesje.
Fase 1: Ontvangst en herstelperiode
Was altijd goed je hands met zeep voordat je de kweekset aanraakt om besmetting te voorkomen.
De kweeksets worden vrij vers verzonden. Het mycelium (het wortelnetwerk) moet eerst herstellen van het transport. Doe daarom het volgende direct na ontvangst:
Haal het kweekblok uit de doos. Trek de flap van de plastic zak volledig omhoog, zodat de zak rechtop staat. Hierdoor kan het mycelium ademen via het witte filtertje en zich herstellen. Maak in deze fase nog geen sneetjes in het plastic. Zet de set neer op een rustige plek buiten direct zonlicht, bij een temperatuur tussen de 16 en 24°C.
Fase 2: De rustfase en spider eyes
De komende weken hoef je niets te doen. Het kan 2 tot 3 maanden duren voordat de kweekset actief wordt. Het mycelium ontwikkelt zich in deze periode verder in het blok.
Na verloop van tijd wordt de bovenkant van het blok donkerder en ontstaan er zwarte bolletjes, ook wel 'spider eyes' genoemd (de primordia). Als je deze ziet, kun je nog even wachten. Uit deze donkere plekken ontstaan uiteindelijk de eikhazen. Je kunt nu kiezen uit drie kweekmethoden.
Fase 3: Kweekmethoden
Kies een van de volgende drie opties om de paddenstoelen te laten uitgroeien:
Optie A: In de dichte zak laten groeien
Je laat de zak volledig dicht en doet verder niets. De paddenstoelen groeien binnen in de zak. Ze ontwikkelen zich normaal, maar de structuur blijft vaak wat zachter omdat er minder zuurstofuitwisseling is.
Optie B: De bord-methode (voor een stevigere structuur)
Maak met een schoon mesje horizontale sneetjes in de zak, ongeveer 5 cm boven het substraat. Door de extra zuurstof worden de zwammen steviger. Zet het blok rechtop na de herstelperiode op een bord. Maak een doek goed nat en leg deze op het bord rondom of onder de onderkant van het blok. Het verdampende water zorgt voor de juiste luchtvochtigheid rondom de gemaakte sneetjes.
Optie C: Kweekinstallatie met gereguleerde luchtvochtigheid
Als je een kweekruimte of kweekbox hebt met een gereguleerde luchtvochtigheid, snijd dan kruisjes van ongeveer 4 cm in de zijkant van de zak. Doe dit bij voorkeur dicht bij de plekken waar je de spider eyes ziet. De paddenstoelen groeien dan via deze openingen naar buiten.
Fase 4: Verzorging tijdens de groei
Bij gebruik van Optie B of C is een hoge luchtvochtigheid (70–85%) noodzakelijk tijdens de groei. Houd bij de bord-methode de doek constant nat om voor voldoende verdamping te zorgen.
Oogsten
De Eikhaas grows in een rozetvorm met overlappende hoedjes. Let op de volgende punten bij het oogsten:
- Wacht tot de randen van de hoedjes iets beginnen op te krullen.
- Oogst ook als de groei volledig lijkt te stoppen.
- Oogst voordat de paddenstoel zacht wordt of donker verkleurt.
- Pak de zwam bij de basis vast en trek hem in zijn geheel van het substraat af.
Bewaren
Bewaar geoogste paddenstoelen in een papieren zak in de koelkast. Ze blijven dan tot een week goed. Gebruik geen plastic zakken; hierin gaan de paddenstoelen zweten en bederven ze sneller. Controleer voor gebruik altijd de geur en kleur.
Hulp nodig?
Bij vragen of twijfel over de voortgang kun je een foto van het kweekblok via WhatsApp sturen naar 0630615633 voor advies.